İnstagram
Telegram
Telefon
WhatsApp
İletişim Bilgileri

Genel Kolluk ve Çeşitleri

Genel Kolluk ve Çeşitleri

Genel Kolluk ve Çeşitleri

Genel Kollukla İlişkiler
GÜVENLİK KAVRAMI
Güvenlik; en yalın tanımı ile tehlikesiz, emniyette olma halidir. İnsanların toplu yaşama geçmeleri ile başlayan “güvende olma” ihtiyacı, “Devlet” olgusunu doğurmuştur. Devlet; öncelikle kendini korumak, varlığını sürdürmek, birçok temel çıkarlarını gerçekleştirmek için çalışmakla beraber, işbirliği yapan insanlardan oluşan toplumun karmaşık ilişkilerini düzenleyen kurumlar üstü bir yapıdır.

Çok yönlü ve soyut bir kavram olan Devlet, halkın örgütlenmiş bütününü temsil eder. Devlet, çağdaş toplumlarda en önemli kurum olup üstün bir yaptırım gücü ve zorlama olanağına sahiptir. Toplum içerisinde suç işlenmesini önlemeye yönelik tedbirleri almak, kamu düzenini ve kanun hakimiyetini sağlamak, vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini korumak devletin en önemli görevlerindendir.

Güvenlik kavramı; toplum yaşamında yasal düzenin aksamadan yürütülmesi, kişilerin korkusuzca, emniyet içerisinde yaşayabilmesi durumunu ifade eder. Güvenlik denince ilk olarak akla “güvenlik kuvvetleri” gelir. Bu algılamanın nedeni, “güvenlik” kavramının toplumsal bir tür örgütlenmeye ihtiyaç duymasıdır.

KOLLUK (ZABITA) KAVRAMI
Kolluk geniş kapsamlı bir kavram olarak çeşitli anlamlar ifade eder. Bir yandan kamu düzenini sağlayan, koruyan ya da bozulduğunda eski durumuna getiren yönetsel etkinlikler anlamına gelen kolluk, diğer yandan bu tür etkinlikleri yürüten görevliler anlamında kullanılmakta ve kolluğa “zabıta” da denilmektedir. Kolluk, iç güvenlik ve kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi aracıdır ve merkezi yönetimin emri altında görev yapar. Başka bir deyimle kolluk faaliyeti; idarenin kamu düzenini korumak amacıyla yaptığı tüm işlemlerdir.

Emniyet Teşkilatı Kanununa göre; memleketin genel emniyet ve asayiş işlerinden İçişleri Bakanı sorumludur. Genel kolluk kuvvetleri olan; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı emniyet ve asayiş hizmetleri bakımından İçişleri Bakanına bağlıdır.

İl İdaresi Kanununa göre; vali ve kaymakamlar; il ve ilçe sınırları içerisinde kamu düzeninin sağlanması ve güvenliğin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi ve bozulan kamu düzeninin yeniden kurulması için gerekli karar ve tedbirleri almak ve uygulamak konusunda tam yetkilidir. “Vali, il ve ilçe sınırları içerisinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir” (5442 S.K. md.11-A).

KOLLUK ÇEŞİTLERİ
Emniyet Teşkilatı Kanununa göre kolluk teşkilatı; “genel kolluk” ve “özel kolluk” olmak üzere ikiye ayrılır (3201 S.K. md.3).

GENEL KOLLUK
Ülke genelinde iç güvenliği sağlamak ve kamu düzenini korumakla yükümlü silahlı birer kuvvet olan; polis, jandarma ve sahil güvenlikten oluşur. Polis; belediye sınırları içerisinde, jandarma; belediye sınırları dışında kalan ve henüz polis teşkilatı olmayan yerlerde, sahil güvenlik; deniz, liman ve karasularımızda kamu düzeninin sağlanması ve korunması konusunda görevli ve yetkilidir.

Polis: Silahlı icra ve inzibat kuvveti olup üniformalı ve sivil olmak üzere iki kısımdır (ETK md.4). Polis; emniyet hizmetleri sınıfına mensup olan silahlı, üniformalı veya sivil olarak görev yapan her rütbedeki personeldir.
Polis teşkilatı Emniyet Genel Müdürlüğü’dür ve İçişleri Bakanlığına bağlıdır.

Polisin görev ve yetkileri, 2559 Sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu ile belirlenmiştir.
Jandarma: Türkiye Cumhuriyeti Jandarması, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer kanun ve nizamların verdiği görevleri yerine getiren silahlı, askeri bir güvenlik ve kolluk kuvvetidir (2803 S.K. md.3).

Jandarma Genel Komutanlığı; Silahlı Kuvvetlerle ilgili görevleri, eğitim ve öğrenim bakımından Genelkurmay Başkanlığına, emniyet ve asayiş işleriyle diğer görev ve hizmetlerin ifası yönünden İçişleri Bakanlığına bağlıdır.
Jandarmanın görev ve yetkileri, 2803 Sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunla düzenlenmiştir.

Sahil Güvenlik: Bütün sahillerimiz, karasularımız ve iç sularımızda; liman ve körfezlerimizin korunması, güvenliğinin sağlanması, deniz yoluyla yapılan kaçakçılığın önlenmesi, izlenmesi ve suçlular hakkında gerekli işlemlerin yapılması amacıyla kurulmuş silahlı bir güvenlik kuvvetidir.

Sahil Güvenlik Komutanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri kadro ve kuruluşu içerisinde olup barışta, görev ve hizmet yönünden İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Olağanüstü durumlarda Genelkurmay Başkanının isteği üzerine, bir kısmı ya da tümü ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığı harekât komutasına veya emrine, savaş halinde tümü ile doğrudan doğruya Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrine girer.

Görev ve yetkileri 2692 Sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu ile düzenlenmiştir.

YARDIMCI KOLLUK
Asıl kolluk görevlilerinin bulunmadığı zaman bizzat görevli olan ve asıl kolluk görevlilerinin görev ve yetkilerini kullanan kişilerdir.

Çarşı ve mahalle bekçileri
Kolluk yetkisi kullanan gemi kaptanları
Türkiye Elektrik Kurumu Tesislerini koruma görevlileri
Devlet Demiryolları İşletmesi

ÖZEL KOLLUK
Genel kolluk dışında kalan ve ancak belirli bazı kolluk görevleri için özel yasalarına göre kurulup belirli görev ve yetkilerle donatılan kolluktur. Devlet ve yetkili diğer kamu tüzel kişilerince, özel kanunlar çerçevesinde kurulup teşkilatlandırılan; kendi hizmet alanında güvenliği sağlamak amacı taşıyan ve kendi kanunlarına göre silah taşıma ve kullanma yetkisine sahip kolluk kuvvetleridir.

Çiftçi malları koruma kolluğu
Köy korucuları ve köy bekçileri
Kır bekçileri
Orman kolluğu
Gümrük ve tekel zabıtası
Ordu kolluğu
Belediye kolluğu
Özel güvenlik ise sivil kolluk olarak tanımlanabilir.